Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Sztuka w mieście

Przestrzeń Tarnowa

Obiekty artystyczne wpisują się w tkankę miejską Tarnowa, tworząc dialog między historią a współczesnością. Opisane realizacje wybitnych polskich twórców, takich jak Wilhelm Sasnal czy Rafał Bujnowski, nawiązują do lokalnego dziedzictwa modernizmu, przemysłowej tożsamości Mościc oraz wielokulturowej przeszłości regionu. Dzięki tym interwencjom przestrzeń publiczna staje się żywym muzeum, w którym rzeźby i instalacje upamiętniają wizjonerów oraz zapomniane wydarzenia z życia miasta.


 

Rafał Bujnowski

Obiekt artystyczny: Tablica upamiętniająca Jana Głuszaka „Dagaramę”

mosiądz, system grzewczy, 2011
Fasada Muzeum Okręgowe w Tarnowie, Rynek 20-21

Rafał Bujnowski (ur. 1974) w latach 1993-1995 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej, 1995-2000 na Wydziale Grafiki ASP w Krakowie. Był członkiem Grupy Ładnie. Mieszka w Krakowie.

Jest autorem koncepcji tablicy upamiętniającą Jana Głuszaka „Dagaramę”. Tablica wygląda niepozornie, jednak gdy jej dotkniemy, odkryje swoją tajemnicę – dzięki zainstalowanej wewnątrz grzałce ma stałą temperaturę 37.5℃ – stan podgorączkowy. Tablica poświęcona jest człowiekowi, którego niezwykłe projekty wyprzedzały teraźniejszość, a którego życiorys, jak to często zdarza się w przypadku wizjonerów, był tragiczny.

fot. Mateusz Sadowski
fot. Mateusz Sadowski

 


Jan Głuszak „Dagarama”

Żył w latach: 1937-2000. Był jednym z najwybitniejszych twórców polskiej architektury futurologicznej – ostatniego płodnego nurtu modernizmu. Do początku lat 60. XX w. tworzył fantastyczne wizje architektoniczne i urbanistyczne. Projektował gmachy o kilkukilometrowej wysokości, miasta pływające na oceanie czy – w późniejszym okresie – architekturę nomadyczną. Dedykował je m.in. miastu Nowy Jork, Moskwie, Tokio czy Humanopolis – idealnemu miastu według własnej koncepcji. Konsekwentnie rozwijał swoje teorie urbanistyczne w traktacie architektoniczno-filozoficznym zatytułowanym „De Labore Solis” (Z trudu Słońca). Tworzył tylko przez dwadzieścia lat, nękany chorobą psychiczną, przez którą musiał przerwać studia na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej.

Tarnów. 1000 lat nowoczesności


 

Wilhelm Sasnal

Obiekt artystyczny: 28.03.1983

rzeźba, kręgi betonowe, smoła, 2010
ul. Chemiczna, za budynkiem Dworca PKP w Mościcach

Wilhelm Sasnal (ur. 1972) w latach 1992-94 studiował architekturę na Politechnice Krakowskiej, w latach 1994-99 malarstwo na tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych (dyplom w pracowni prof. Leszka Misiaka). Malarz, twórca komiksów, współzałożyciel Grupy Ładnie. Wspólnie z żoną Anką kręci filmy. Mieszka w Krakowie.

Wilhelm Sasnal wychował się w Mościcach. Od dziecka słyszał krążące między mieszkańcami dzielnicy opinie o zagrożeniu wynikającym z mieszkania w sąsiedztwie fabryki produkującej niebezpieczne chemikalia. Słyszał też o rakietach wycelowanych w fabrykę – strategiczny dla gospodarki państwa ośrodek. Pomnik upamiętnia to poczucie zagrożenia, stwarza alternatywną wizję przeszłości, w której 28 marca 1983 roku wydarzyła się wielka katastrofa.

fot. Mateusz Sadowski
fot. Mateusz Sadowski

 

Stach Szumski

Obiekt artystyczny: Tajsa

mural, 2014
ul. Narutowicza, przy Wątoku

Stach Szumski (ur. 1992) autor emocjonalnego narracyjnego malarstwa. Tworzy rysunki, obrazy, murale.

Mural „Tajsa“ jest efektem pobytu Stacha Szumskiego w Tarnowie w związku z wystawą „Tajsa“ dedykowaną społecznościom romskim na świecie. Mural został ukończony i „odsłonięty“ 23 marca 2014 roku, w 50. rocznicę ostatecznego zakazu wędrowania i koczowaniu w Polsce.

Mural powstał w ramach wystawy „Tajsa” (kuratorki: Katarzyna Roj, Joanna Synowiec)„Czego oczy nie widzą…”

fot. Mateusz Sadowski
fot. Magdalena Burdzyńska

 

Kama Sokolnicka

Obiekt artystyczny: Parkan

rzeźba, 2015
Park Strzelecki, przy Pałacyku Strzeleckim

Kama Sokolnicka (ur. 1978 roku we Wrocławiu) polska artystka wizualna. Absolwentka Wydziału Grafiki wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych. Dyplom pt. „Kotłownia z częścią socjalną” obroniła w 2003 r. w Pracowni Rysunku Zawodowego prof. E. Geta-Stankiewicza. Aktualnie jej prace pokazywane są na wystawie „Dzikie pola. Historia awangardowego Wrocławia” (Zachęta, Warszawa, do 13.09.2015). Wykorzystuje szerokie spektrum technik, a jej prace przyjmują różną formę, od metaforyzacji wybranej przestrzeni po beton. Autorka wielu wystaw indywidualnych i zbiorowych. Uczestniczka programów rezydencyjnych: Civitella Ranieri Foundation (IT, 2015), Art OMI w Nowym Jorku (2013), La Malterie w Lille (FR, 2013), CEAAC w Strasburgu (2004). Stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2011). Jej prace znajdują się w kolekcjach m.in. Muzeum Sztuki w Łodzi, CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych oraz w wielu kolekcjach prywatnych. Współpracuje z BWA Warszawa.

„Parkan” rzeźba powtarzająca w rzeczywistej skali przęsło zabytkowego ogrodzenia zaprojektowanego przez międzywojennego tarnowskiego architekta Edwarda Okonia. Tego samego, który projektował domy inżynierskiego osiedla Za Torem w modernistycznych Mościcach. Ogrodzenie zaprojektowane w 1927 roku w ciekawy sposób wykorzystuje prefabrykaty. W koncepcji „Parkanu” artystka założyła wykonanie go przez tarnowskich rzemieślników. Wzór siatki, elegancko wtopionej w beton, stanowią romby, które Okoń bardzo lubił. Te same kryształowe podziały odnajdziemy na fasadzie kamienicy przy ul. Sowińskiego 8, w której architekt miał swoje biuro, o czym informuje zachowana do dziś ręcznie malowana reklama. Ogrodzenie – również w pojęciu działań instytucji kultury – nie tylko odgradza, ale także stwarza ramy, kreśli odrębną przestrzeń, otacza ją i chroni.
Rzeźba powstała w ramach wystawy Kamy Sokolnickiej „Krzewienie kultury” w 2015.

fot. Mateusz Sadowski
fot. Przemysław Sroka